O‘zbekiston Respublikasida bolalarning familiyasini o‘zgartirish tartibi qonunchilikda aniq belgilangan bo‘lib, bu jarayon bolaning yoshi va ota-onasining holatiga qarab turlicha amalga oshiriladi. Bu maqolada familiya o‘zgartirish jarayoni bilan bog‘liq muhim qoidalar haqida so‘z yuritamiz.
Bola 16 yoshga to‘lguniga qadar familiya o‘zgartirish tartibi
Bola 16 yoshga to‘lguniga qadar uning familiyasini o‘zgartirish ota-onaning birgalikdagi arizasiga binoan amalga oshiriladi. Bu holatda ota-onaning ikkalasi ham ariza yozishi zarur. Agar ota-ona alohida yashayotgan bo‘lsa va bola faqat bitta ota yoki ona bilan birga yashasa, ushbu ota yoki ona bolaga o‘z familiyasini berishni istasa, bu masala vasiylik va homiylik organi tomonidan ko‘rib chiqiladi. Bu organ bolaning manfaatlarini hisobga olgan holda qaror qabul qiladi va boshqa ota yoki onaning fikrini ham inobatga oladi.
Bola 16 yoshga to‘lgach familiya o‘zgartirish huquqi
Bola 16 yoshga to‘lgandan keyin o‘z familiyasini o‘zgartirish huquqiga ega bo‘ladi. Bu holatda bola mustaqil ravishda FHDYo (Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish) organiga murojaat qilib, familiyasini o‘zgartirishni so‘rashi mumkin. Familiya o‘zgartirish bo‘yicha ariza berganda, bolaning shaxsiy roziligi va uning manfaatlari hisobga olinadi.
Ota-onaning familiyasini o‘zgartirish holatlari
Agar ota-onadan biri o‘z familiyasini o‘zgartirsa, voyaga yetmagan bolalarning familiyasini o‘zgartirish masalasi ota-onalarning kelishuviga binoan hal etiladi. Agar ota-onalar o‘zaro kelishuvga erisha olmasalar, masala vasiylik va homiylik organi tomonidan hal qilinadi. Shuningdek, otaning ismini o‘zgartirishi voyaga yetmagan bolalarning ota ismining o‘zgarishiga ham sabab bo‘lishi mumkin. Bu holatda ham ota-onaning roziligi muhim ahamiyat kasb etadi.
Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlarining vazifalari
Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish (FHDYo) organlari familiya, ism va ota ismini o‘zgartirish bo‘yicha arizalarni qabul qiladi va tegishli huquqiy harakatlarni amalga oshiradi. Shuningdek, ular dalolatnoma yozuvlariga o‘zgartirish, tuzatish va qo‘shimchalar kiritish, dalolatnoma yozuvlarini tiklash kabi vazifalarni ham bajaradi. Bu jarayon hujjatlar tartibli va qonuniy ravishda rasmiylashtirilishini ta‘minlashga xizmat qiladi.
Xulosa
Bolalarning familiyasini o‘zgartirish tartibi bolaning yoshi, ota-onaning holati va ularning kelishuviga bog‘liq ravishda amalga oshiriladi. Bu jarayonda bolaning manfaatlari va ota-onaning fikri har doim inobatga olinadi. Shuningdek, barcha hujjatlar FHDYo organlari orqali rasmiylashtiriladi va qonuniy huquqiy asosda amalga oshiriladi. Bolaning familiyasini o‘zgartirishda ota-onalar va vasiylik organlari o‘rtasidagi hamkorlik, kelishuv va bolaning manfaatlarini birinchi o‘ringa qo‘yish muhim ahamiyat kasb etadi.