Nikohni bekor qilish jarayoni O‘zbekiston Respublikasida turli holatlarda amalga oshirilishi mumkin. Jarayon er-xotinlarning o‘zaro kelishuvi, voyaga yetmagan farzandlarning mavjudligi va mulkiy masalalarga bog‘liq holda turlicha kechadi. Quyida nikohni bekor qilishning turli usullari, talab etiladigan hujjatlar va ularning tartiblari haqida batafsil ma’lumot beriladi.
1. Fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish (FHDYo) organlari orqali nikohni bekor qilish
Agar er-xotin o‘rtasida voyaga yetmagan farzandlar mavjud bo‘lmasa va mulkiy nizolar kuzatilmasa, ular o‘zaro rozilik asosida FHDYo organlariga murojaat qilib, nikohni bekor qilishlari mumkin. Bu jarayon quyidagi hujjatlarni taqdim etishni talab qiladi:
-
Ariza: Er va xotin tomonidan birgalikda yozilgan nikohni bekor qilish to‘g‘risidagi ariza.
-
Pasport nusxalari: Har ikkala tomonning pasport yoki ID-karta nusxalari.
-
Nikoh guvohnomasi: Nikohni ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risidagi guvohnomaning asl nusxasi.
-
Davlat boji to‘lov kvitansiyasi: Davlat boji to‘langanligini tasdiqlovchi kvitansiya.
Davlat boji miqdori: Birlamchi nikohni bekor qilish uchun 2 baravar bazaviy hisoblash miqdori (BHM), takroriy nikohni bekor qilishda esa 4 BHM miqdorida davlat boji undiriladi.
2. Sud orqali nikohni bekor qilish
Agar er-xotin o‘rtasida voyaga yetmagan farzandlar mavjud bo‘lsa yoki mulkiy nizolar mavjud bo‘lsa, nikohni bekor qilish fuqarolik ishlari bo‘yicha tumanlararo sud orqali amalga oshiriladi. Bu jarayon quyidagi hujjatlarni taqdim etishni talab qiladi:
-
Da’vo arizasi: Nikohni bekor qilish to‘g‘risida sudga yozilgan da’vo arizasi.
-
Pasport nusxalari: Har ikkala tomonning pasport yoki ID-karta nusxalari.
-
Farzandlarning tug‘ilganlik guvohnomalari: Voyaga yetmagan farzandlarning tug‘ilganlik haqidagi guvohnomalari nusxalari.
-
Nikoh guvohnomasi: Nikohni ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risidagi guvohnomaning asl nusxasi.
-
Davlat boji to‘lov kvitansiyasi: Davlat boji to‘langanligini tasdiqlovchi kvitansiya.
Davlat boji miqdori: Birlamchi nikohni bekor qilish uchun 2 BHM, takroriy nikohni bekor qilishda esa 4 BHM miqdorida davlat boji undiriladi.
3. Maxsus holatlar
Quyidagi holatlarda ham nikoh FHDYo organlari tomonidan bekor qilinishi mumkin:
-
Er yoki xotin sud tomonidan bedarak yo‘qolgan deb topilgan bo‘lsa.
-
Er yoki xotin sud tomonidan ruhiy kasallik yoki aqli zaiflik sababli muomalaga layoqatsiz deb topilgan bo‘lsa.
-
Er yoki xotin jinoyati uchun 3 yildan kam bo‘lmagan muddatga ozodlikdan mahrum qilingan bo‘lsa.
Bunday holatlarda quyidagi qo‘shimcha hujjatlar talab etiladi:
-
Sud qarori: Er yoki xotinning bedarak yo‘qolganligi, muomalaga layoqatsizligi yoki ozodlikdan mahrum qilinganligi to‘g‘risidagi sudning qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarori.
-
Sud hukmidan ko‘chirma: Er yoki xotinning ozodlikdan mahrum qilinganligi to‘g‘risidagi sud hukmidan ko‘chirma.
-
Tilxat: Sudlangan er yoki xotinning o‘rtadagi bolalari va mol-mulki yuzasidan nizosi yo‘qligi to‘g‘risidagi tilxat.
Eslatma
Nikohni bekor qilish jarayoni har bir holatda individual bo‘lib, qo‘shimcha hujjatlar talab etilishi mumkin. Shuning uchun, nikohni bekor qilishdan oldin malakali huquqshunos yoki FHDYo organlariga murojaat qilish tavsiya etiladi. Bu bilan siz jarayonni to‘g‘ri va tez amalga oshirishingiz mumkin bo‘ladi.