O‘zbekistonda shartnoma tuzish jarayoni qonunchilikda belgilangan qoidalarga muvofiq amalga oshiriladi. Shartnoma — ikki yoki undan ortiq tomonning fuqarolik huquqlari va majburiyatlarini vujudga keltirish, o‘zgartirish yoki bekor qilish haqidagi kelishuvdir.

Shartnoma tuzish erkinligi

O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga ko‘ra, shaxslar shartnoma tuzishda erkindirlar. Ular qonun hujjatlarida belgilangan shartnomalar bilan bir qatorda, qonunchilikda nazarda tutilmagan, lekin qonun talablariga zid bo‘lmagan shartnomalarni ham tuzishlari mumkin.

Shartnomaning shakli

Shartnomalar odatda yozma shaklda tuziladi. Agar shartnoma tuzish taklifi qonunchilikda belgilangan tartibda qabul qilingan bo‘lsa, shartnomaning yozma shakliga rioya etilgan deb hisoblanadi.

Shartnoma tuzishda e’tibor berilishi lozim bo‘lgan jihatlar

  • Tomonlarning huquq va majburiyatlari: Shartnomada har bir tomonning huquq va majburiyatlari aniq belgilanishi kerak.

  • Shartnoma predmeti: Shartnoma nimaga oid ekanligi, ya’ni tovar, xizmat yoki ishlar aniq ko‘rsatilishi lozim.

  • Shartnoma muddati: Shartnomaning amal qilish muddati va uni bekor qilish shartlari aniqlashtirilishi zarur.

  • To‘lov shartlari: To‘lov miqdori, usuli va muddati haqida batafsil ma’lumot berilishi kerak.

  • Javobgarlik choralari: Shartnoma shartlari buzilgan taqdirda tomonlarning javobgarligi ko‘rsatilishi lozim.

Shartnoma tuzishda hujjatlar

Shartnoma tuzish uchun quyidagi hujjatlar talab etiladi:

  • Mulkdorning pasporti yoki shaxsini tasdiqlovchi boshqa hujjat;

  • Mulk huquqini tasdiqlovchi hujjat (masalan, kadastr hujjati);

  • Ichki ishlar bo‘limi tomonidan berilgan ma’lumotnoma yoki uy daftaridan ko‘chirma;

  • Yuridik shaxslar uchun ro‘yxatdan o‘tganlik to‘g‘risidagi guvohnoma va boshqa tegishli hujjatlar.

Xulosa

O‘zbekistonda shartnoma tuzish jarayoni qonunchilikda belgilangan qoidalarga muvofiq amalga oshiriladi. Shartnoma tuzishda tomonlar erkin bo‘lib, ular o‘zaro kelishuv asosida huquq va majburiyatlarini belgilaydilar. Shartnoma tuzishda yuqorida ko‘rsatilgan jihatlarga e’tibor qaratish, kelgusida nizolarni oldini olishga yordam beradi.