Soliq organlari tomonidan qabul qilingan qarorlarga nisbatan fuqarolar va yuridik shaxslarning norozi bo'lish huquqi mavjud. O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi ushbu jarayonni tartibga soluvchi asosiy huquqiy hujjat hisoblanadi. Quyida soliq qarorlariga nisbatan sudga murojaat qilish tartibi haqida batafsil ma'lumot beriladi.

Soliq qarorlariga nisbatan e'tiroz bildirish

Soliq organlari tomonidan chiqarilgan qarorlar, soliqlar va yig‘imlar, soliq nazorati natijalari bo‘yicha olingan qarorlar soliq to'lovchi tomonidan qonuniy deb topilmagan taqdirda, soliq to'lovchi bu qarorlarga e'tiroz bildirishi mumkin. Buning uchun avvalo yuqori turuvchi soliq organiga murojaat qilinadi. Ushbu murojaat belgilangan tartibda ko'rib chiqilishi kerak, bunda soliq to'lovchi o'z e'tirozlarini asoslab berishi talab etiladi.

Sudga murojaat qilish huquqi

Agar yuqori turuvchi soliq organi e'tirozni qanoatlantirmasa yoki soliq to'lovchi soliq organining javobidan norozi bo'lsa, u holda soliq to'lovchi ushbu qarorga nisbatan sudga murojaat qilish huquqiga ega. Soliq kodeksining 3-moddasiga muvofiq, soliq to'g'risidagi normativ-huquqiy hujjatlarni sud tartibida haqiqiy emas deb topish mumkin. Bu esa soliq to'lovchilarga o'z huquqlarini himoya qilish imkonini beradi.

Sudga murojaat qilish uchun soliq to'lovchi quyidagi tartibni bajarishi lozim:

  1. Ariza topshirish – Soliq qaroriga e'tiroz bildirgan shaxs ma'muriy sudga yozma ariza taqdim etadi. Ushbu arizada soliq qarori va unga nisbatan bildirilgan e'tirozlar aniq va ravshan ko'rsatilishi kerak.

  2. Hujjatlarni taqdim etish – Arizaga ilova sifatida barcha zarur hujjatlar, jumladan soliq organining qarori va e'tirozlar bo'yicha yozishmalar taqdim etilishi lozim.

  3. Davolanish muddati – Sud arizani qabul qilgandan keyin, belgilangan muddat ichida uni ko'rib chiqadi va tegishli qarorni qabul qiladi.

Soliq qarorlari ustidan shikoyat qilishning huquqiy asosi

Soliq kodeksining 11-moddasida soliq tizimining yagonaligi prinsipi belgilangan. Shu bilan birga, soliq qarorlariga nisbatan sudda shikoyat qilish – soliq to'lovchilarning qonuniy huquqidir. Sud ushbu masalada soliq kodeksi va boshqa tegishli qonun hujjatlariga asoslanib qaror qabul qiladi.

Agar soliq to'lovchi soliq organining qaroriga nisbatan sudga murojaat qilsa, sud ushbu qarorni tekshirib, uning qonuniyligini aniqlaydi. Agar sud soliq organi qarorini haqiqiy emas deb topsa, bu qaror bekor qilinadi va soliq to'lovchi soliqlarni qayta hisoblash yoki soliq majburiyatlarini bekor qilish imkoniyatiga ega bo'ladi.

Soliq to'lovchilarning huquqlari va majburiyatlari

Soliq kodeksiga ko'ra, har bir soliq to'lovchi o'zining huquqlarini himoya qilish maqsadida sudga murojaat qilish huquqiga ega. Shu bilan birga, soliq to'lovchilarning lozim darajada ehtiyotkorlik bilan ish tutish majburiyati mavjud bo'lib, ular soliq organlari bilan hamkorlik qilishlari va soliqlarni to'g'ri hisoblashlari kerak.

Soliq qarorlariga nisbatan shikoyat berish jarayonida soliq to'lovchi quyidagi huquqlarga ega:

  • Soliq qarorining qonuniyligini tekshirishni talab qilish.

  • Sudda o'z manfaatlarini himoya qilish uchun huquqshunos yollash.

  • Sud qaroridan norozi bo'lgan taqdirda, yuqori sud instansiyalariga murojaat qilish.

Xulosa

Soliq qarorlariga nisbatan sudga murojaat qilish – soliq to'lovchilarning muhim huquqlaridan biri bo'lib, bu huquq ularning manfaatlarini himoya qilishda muhim ahamiyatga ega. O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi soliq qarorlariga nisbatan shikoyat qilishning aniq va ravshan tartibini belgilab bergan. Soliq to'lovchilar ushbu tartibga rioya qilgan holda, o'z huquqlarini samarali himoya qilishlari mumkin.